გორდა: განსხვავება გადახედვებს შორის

მიმდინარე ცვლილება 13:45, 29 იანვარი 2026 მდგომარეობით

გორდა ხმალი

გორდას დამღა

გორდა

მოკლე, უვადო და დრეკადი ხმალი, რომელსაც შუაში ერთი ფართო, ხოლო ყუისკენ დამატებით ორი ვიწრო ღარი გასდევს. აქვს თავისებური დამღა - ხმლის ყუაზე გამოყვანილი ტალღოვანი რკალები ან ხმლის პირზე ორი მოპირდაპირე დაკბილული პატარა ნახევარრკალი. გორდა ფართოდ იყო გავრცელებული საქართველოში; საბას სიტყვით - "ამას ქართველნი ჰყვარობდნენ" აღმ. საქართველოს მთიანეთში შემოინახა როგორც ადგილობრივი, ასევე XVI-XVII სს-ის ცნობილ იტალიელ ოსტატთა ნახელავი გორდა ხმლები, რომლებიც გენუელ ვაჭრებს შემოჰქონდათ საქართველოში. ჩვენში დამზადებულ ხმლის პირებს სადამღო რკალები ყუაზე მიჯრით ჰქონდა გამოყვანილი.

ლიტერატურა:

• მ. ქაფიანიძე, ქართული ხმლების ტიპოლოგიისათვის, საქართველოს ეროვნული მუზეუმის მოამბე, N 1, 2010
• ივ. ჯავახიშვილი, მასალები ქართველი ერის მატერიალური კულტურის ისტორიისათვის, ტ. 3-4, თბ., 1962;
• ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. III, გვ. 224, თბ., 1978;
• Э. Г. Аствацатурян, Оружие народов кавказа, Санкт-Петербург, 2004;
• Е. Е. Ленц, О клеймах мастеров на оружии, Санкт-Петербург, 1911;
• ზ. კუტალეიშვილი, ნაოსნობა საქართველოში, თბილისი, 1987.