გადასვლა: ნავიგაცია, ძებნა

ჩაქურა: განსხვავება გადახედვებს შორის

ხაზი 2: ხაზი 2:
 
----
 
----
 
1. მოკლე, წელზევითა ჩოხა და ვიწროტოტებიანი, თავგანიერი, ხვანჯრიანი შარვალი. წელზე შემორტყმული აქვს ერთგვარი ტყავის ქამარი - [[ბელყაიში]] და [[თალაბულისი]];  
 
1. მოკლე, წელზევითა ჩოხა და ვიწროტოტებიანი, თავგანიერი, ხვანჯრიანი შარვალი. წელზე შემორტყმული აქვს ერთგვარი ტყავის ქამარი - [[ბელყაიში]] და [[თალაბულისი]];  
 +
მამაკაცის ტანსაცმლის კომპლექტი, რომელიც გავრცელებული იყო სამხრეთ-დასავლეთ საქართველოში, გურია-აჭარასა და სამეგრელოში. ამ ტიპის ტანსაცმლისათვის დამახასიათებელია [[ჩოხა]]-[[ახალუხი]]ს უჩვეულო სიმოკლე, რომელთა სიგრძე მამაკაცის წელს ეთანასწორება.
 +
მასალად გამოიყენებდნენ როგორც ადგილობრივი, ისე ფაბრიკულ ნაწარმს, კერძოდ, საჩოხედ შალეულს, ახალუხებისათვის კი აბრეშუმის ტილოს ან ბამბის ქსოვილების, [[ელეგი]]სათვის შალს და მაუდს. ამავე მასალისაგან ამზადებდნენ შარვლებს. სარჩულად იყენებდნენ ატლასს, სატინას, ნარმას.
 +
კომპლექტის ძირითადი ელემენტებია: მოკლე და წინჩახსნილი, მასრებიანი ჩოხა _ “[[ჭონია]]” // “კვარტუა”, (იხ.) მოკლე და ორჯიბიანი, საყელოიანი და გულდახურული ახალუხი. “[[ზუპუნა]]” (იხ) და მის შიგნით ჩასაცმელი უსახელოებო ზედატანი _ “[[ელეგი]]” (იხ) განიერ უბიანი შარვალი “ჩაქურა”, რომლის სახელწოდება შემდგომ კომპლექტის აღმნიშვნელიც გამხდარა, ამ ტიპის კომპლექტის თავსაბურავში შედის ცხვრის ტყავისა და ქეჩის ქუდები, ასევე [[ყაბალახი]] და [[ფაფანაკი]], ფეხზე წინდა-პაიჭებთან ერთად [[ქალამანი]], მესტები, ჩექმები. ჩაქურიან მამაკაცებს წელზე ერტყათ ჭრელი აბრეშუმის ფართე და გრძელი თოლაბულუხის სარტყელი და ტყავის ქამარი _ ბელყაიში, რომელზედაც ეკიდათ ან გაჩრილი ჰქონდათ იარაღი (მოკლე სატევარი, დამბაჩა_”ფიშტო” და სხვადასხვა ნივთები (სავაზნე, საქონე, [[მათარა]], [[ქისა]] და სხვ.). - გ. კვანტიძე
 +
 
2. [[ღომი]]ს ერთ-ერთი ჯიში.
 
2. [[ღომი]]ს ერთ-ერთი ჯიში.
 
----
 
----

09:58, 7 ივლისი 2024-ის ვერსია

ჩაქურა


1. მოკლე, წელზევითა ჩოხა და ვიწროტოტებიანი, თავგანიერი, ხვანჯრიანი შარვალი. წელზე შემორტყმული აქვს ერთგვარი ტყავის ქამარი - ბელყაიში და თალაბულისი; მამაკაცის ტანსაცმლის კომპლექტი, რომელიც გავრცელებული იყო სამხრეთ-დასავლეთ საქართველოში, გურია-აჭარასა და სამეგრელოში. ამ ტიპის ტანსაცმლისათვის დამახასიათებელია ჩოხა-ახალუხის უჩვეულო სიმოკლე, რომელთა სიგრძე მამაკაცის წელს ეთანასწორება. მასალად გამოიყენებდნენ როგორც ადგილობრივი, ისე ფაბრიკულ ნაწარმს, კერძოდ, საჩოხედ შალეულს, ახალუხებისათვის კი აბრეშუმის ტილოს ან ბამბის ქსოვილების, ელეგისათვის შალს და მაუდს. ამავე მასალისაგან ამზადებდნენ შარვლებს. სარჩულად იყენებდნენ ატლასს, სატინას, ნარმას. კომპლექტის ძირითადი ელემენტებია: მოკლე და წინჩახსნილი, მასრებიანი ჩოხა _ “ჭონია” // “კვარტუა”, (იხ.) მოკლე და ორჯიბიანი, საყელოიანი და გულდახურული ახალუხი. “ზუპუნა” (იხ) და მის შიგნით ჩასაცმელი უსახელოებო ზედატანი _ “ელეგი” (იხ) განიერ უბიანი შარვალი “ჩაქურა”, რომლის სახელწოდება შემდგომ კომპლექტის აღმნიშვნელიც გამხდარა, ამ ტიპის კომპლექტის თავსაბურავში შედის ცხვრის ტყავისა და ქეჩის ქუდები, ასევე ყაბალახი და ფაფანაკი, ფეხზე წინდა-პაიჭებთან ერთად ქალამანი, მესტები, ჩექმები. ჩაქურიან მამაკაცებს წელზე ერტყათ ჭრელი აბრეშუმის ფართე და გრძელი თოლაბულუხის სარტყელი და ტყავის ქამარი _ ბელყაიში, რომელზედაც ეკიდათ ან გაჩრილი ჰქონდათ იარაღი (მოკლე სატევარი, დამბაჩა_”ფიშტო” და სხვადასხვა ნივთები (სავაზნე, საქონე, მათარა, ქისა და სხვ.). - გ. კვანტიძე

2. ღომის ერთ-ერთი ჯიში.


  • ქართული ეთნოლოგიური ლექსიკონი (მთ. რედაქტორი ს. ჭანტურიშვილი), თბ. 2009, გვ.156