https://visualanthropology.iliauni.edu.ge/ethno/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%91%E1%83%AD%E1%83%94 2026-05-08T17:54:47Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.27.1 https://visualanthropology.iliauni.edu.ge/ethno/index.php?title=%E1%83%91%E1%83%AD%E1%83%94&diff=3793&oldid=prev 2019-08-05T18:21:06Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='ka'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:21, 5 აგვისტო 2019-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1" >ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;big&gt;'''ბჭე'''&lt;/big&gt;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;big&gt;'''ბჭე'''&lt;/big&gt;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>----</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>----</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>დიდი კარი<del class="diffchange diffchange-inline">.</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline"># </ins>დიდი კარი<ins class="diffchange diffchange-inline">; </ins>ზღუდე-გალავანი. ესე არს სახლთა და ტაძართა შესავალი, ხოლო კარი–გასაღები და მისაგდებელი <ins class="diffchange diffchange-inline"> (სულხან-საბა); </ins>სახლის, სასახლის, ტაძრის შესასვლელი, მისი სინონიმია - კარები და აქედანაა ტერმინი კარიბჭე.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">fig. </del>ზღუდე-გალავანი.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline"># </ins>ბჭე, ძველ ქართულ სამართალში — სადავო საქმის გამრჩევი, მოსამართლე. ბჭეებს ჩვეულებრივ მოდავე მხარეები ირჩევდნენ. ისინი შეიძლებოდა მეფეს ან ადგილობრივ მოხელესაც დაენიშნა. ბჭეთა რაოდენობა მოდავეების სურვილზე იყო დამოკიდებული. ისინი ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში ბჭეებს ან ცალ-ცალკე დაასახელებდნენ, ანდა ერთობლივ ამოირჩევდნენ. ბჭეები უმთავრესად სამოქალაქო საქმეებს არჩევდნენ, მთაში კი მძიმე სისხლისსამართლებრივ საქმეებსაც. საქმის გარჩევისას ისინი ჩვეულებითი სამართლით ხელმძღვანელობდნენ. სასამართლო პროცესი საჯაროდ მიმდინარეობდა, გადაწყვეტილებათა უმეტესობა წერილობით არ ფორმდებოდა. რაკი ბჭეები მოდავეთა სურვილით იყვნენ არჩეული, მათი გადაწყვეტილება მხარეებს უყოყმანოდ უნდა აღესრულებინათ. სადავო საქმის ამ წესით გარჩევას ზოგჯერ „ყაბულობით სამართალს“ უწოდებდნენ; გადაწყვეტილება ჩვეულებრივ საბოლოო იყო და გასაჩივრებას არ ექვემდებარებოდა. VIII—XVIII საუკუნეებში ტერმინები „მსაჯული“, „ბჭე“ და „მოსამართლე“ ერთნაირი შინაარსით იხმარებოდა, მნიშვნელობა არ ჰქონდა იმას, ვინ არჩევდა საქმეს — მოდავეთა მიერ ამორჩეული პირი თუ მოხელე მოსამართლე. XVIII საუკუნიდან კი ქართლ-კახეთში „ბჭე“ მხოლოდ ჩვეულებითი სამართლის მიხედვით მხარეთა მიერ ამორჩეული მოსამართლის აღმნიშვნელი ტერმინია. ქართლ-კახეთისაგან განსხვავებით, იმერეთის სამეფოში ბჭე ეწოდებოდა საქმის გამრჩევ ყოველ პირს, მხარეთა სურვილით ამორჩეულს თუ მოსამართლეობის ფუნქციის მქონე სპეციალურ მოხელეს და თვით მეფესაც კი.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">ძველ ქართულ სამართალში – სადავო საქმის გამრჩევი, მოსამართლე.</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">----</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">Source: უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი : [3 ტომად] / შეადგინა ალექსანდრე ელერდაშვილმა. - I-ლი გამოც.. - [თბ.] : ფანტაზია, 2006. - 28სმ.[MFN: 136149]</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[კატეგორია:ბ]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ესე არს სახლთა და ტაძართა შესავალი, ხოლო კარი–გასაღები და მისაგდებელი <del class="diffchange diffchange-inline">ZA.</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[კატეგორია:დასახლება და საცხოვრისი]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>სახლის, სასახლის, ტაძრის შესასვლელი, მისი სინონიმია - კარები და აქედანაა ტერმინი კარიბჭე.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[კატეგორია:მითი, კულტი, რიტუალი]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">Source: ქართული მატერიალური კულტურის ეთნოგრაფიული ლექსიკონი = Ethnoraphic dictionary of the georgian material culture = Das ethnographisce Lexikon der georgischen materiellen Kultur = Le dictionnaire ethnologique de culture materielle = Этнографический словарь грузинской матриальной културы / საქ. ეროვნ. მუზეუმი ; [პროექტის ავტ. და სამეცნ. ხელმძღვ. ელდარ ნადირაძე ; რედ. როინ მეტრეველი ; ავტ.-შემდგ.: გვანცა არჩვაძე, მარინა ბოკუჩავა, თამარ გელაძე და სხვ.]. - თბ. : მერიდიანი, 2011. - 610 გვ. : ფოტოილ. ; 30 სმ.. - თავფურ., შესავალი ქართ., ინგლ., გერმ., ფრანგ. და რუს. ენ.. - ეძღვნება აკად. გიორგი ჩიტაიას ხსოვნას. - ISBN 978-9941-10-489-3,</del></div></td><td colspan="2">&#160;</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ბჭე, ძველ ქართულ სამართალში — სადავო საქმის გამრჩევი, მოსამართლე. ბჭეებს ჩვეულებრივ მოდავე მხარეები ირჩევდნენ. ისინი შეიძლებოდა მეფეს ან ადგილობრივ მოხელესაც დაენიშნა. ბჭეთა რაოდენობა მოდავეების სურვილზე იყო დამოკიდებული. ისინი ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში ბჭეებს ან ცალ-ცალკე დაასახელებდნენ, ანდა ერთობლივ ამოირჩევდნენ. ბჭეები უმთავრესად სამოქალაქო საქმეებს არჩევდნენ, მთაში კი მძიმე სისხლისსამართლებრივ საქმეებსაც. საქმის გარჩევისას ისინი ჩვეულებითი სამართლით ხელმძღვანელობდნენ. სასამართლო პროცესი საჯაროდ მიმდინარეობდა, გადაწყვეტილებათა უმეტესობა წერილობით არ ფორმდებოდა. რაკი ბჭეები მოდავეთა სურვილით იყვნენ არჩეული, მათი გადაწყვეტილება მხარეებს უყოყმანოდ უნდა აღესრულებინათ. სადავო საქმის ამ წესით გარჩევას ზოგჯერ „ყაბულობით სამართალს“ უწოდებდნენ; გადაწყვეტილება ჩვეულებრივ საბოლოო იყო და გასაჩივრებას არ ექვემდებარებოდა. VIII—XVIII საუკუნეებში ტერმინები „მსაჯული“, „ბჭე“ და „მოსამართლე“ ერთნაირი შინაარსით იხმარებოდა, მნიშვნელობა არ ჰქონდა იმას, ვინ არჩევდა საქმეს — მოდავეთა მიერ ამორჩეული პირი თუ მოხელე მოსამართლე. XVIII საუკუნიდან კი ქართლ-კახეთში „ბჭე“ მხოლოდ ჩვეულებითი სამართლის მიხედვით მხარეთა მიერ ამორჩეული მოსამართლის აღმნიშვნელი ტერმინია. ქართლ-კახეთისაგან განსხვავებით, იმერეთის სამეფოში ბჭე ეწოდებოდა საქმის გამრჩევ ყოველ პირს, მხარეთა სურვილით ამორჩეულს თუ მოსამართლეობის ფუნქციის მქონე სპეციალურ მოხელეს და თვით მეფესაც კი.</div></td><td colspan="2">&#160;</td></tr> </table>

Cqwito https://visualanthropology.iliauni.edu.ge/ethno/index.php?title=%E1%83%91%E1%83%AD%E1%83%94&diff=3792&oldid=prev 2019-08-05T18:17:18Z

<p>ახალი გვერდი: &lt;big&gt;&#039;&#039;&#039;ბჭე&#039;&#039;&#039;&lt;/big&gt; ---- დიდი კარი. fig. ზღუდე-გალავანი. ძველ ქართულ სამართა...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>&lt;big&gt;'''ბჭე'''&lt;/big&gt;<br /> ----<br /> დიდი კარი.<br /> fig. ზღუდე-გალავანი.<br /> ძველ ქართულ სამართალში – სადავო საქმის გამრჩევი, მოსამართლე.<br /> Source: უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი : [3 ტომად] / შეადგინა ალექსანდრე ელერდაშვილმა. - I-ლი გამოც.. - [თბ.] : ფანტაზია, 2006. - 28სმ.[MFN: 136149]<br /> ესე არს სახლთა და ტაძართა შესავალი, ხოლო კარი–გასაღები და მისაგდებელი ZA.<br /> სახლის, სასახლის, ტაძრის შესასვლელი, მისი სინონიმია - კარები და აქედანაა ტერმინი კარიბჭე.<br /> Source: ქართული მატერიალური კულტურის ეთნოგრაფიული ლექსიკონი = Ethnoraphic dictionary of the georgian material culture = Das ethnographisce Lexikon der georgischen materiellen Kultur = Le dictionnaire ethnologique de culture materielle = Этнографический словарь грузинской матриальной културы / საქ. ეროვნ. მუზეუმი ; [პროექტის ავტ. და სამეცნ. ხელმძღვ. ელდარ ნადირაძე ; რედ. როინ მეტრეველი ; ავტ.-შემდგ.: გვანცა არჩვაძე, მარინა ბოკუჩავა, თამარ გელაძე და სხვ.]. - თბ. : მერიდიანი, 2011. - 610 გვ. : ფოტოილ. ; 30 სმ.. - თავფურ., შესავალი ქართ., ინგლ., გერმ., ფრანგ. და რუს. ენ.. - ეძღვნება აკად. გიორგი ჩიტაიას ხსოვნას. - ISBN 978-9941-10-489-3,<br /> ბჭე, ძველ ქართულ სამართალში — სადავო საქმის გამრჩევი, მოსამართლე. ბჭეებს ჩვეულებრივ მოდავე მხარეები ირჩევდნენ. ისინი შეიძლებოდა მეფეს ან ადგილობრივ მოხელესაც დაენიშნა. ბჭეთა რაოდენობა მოდავეების სურვილზე იყო დამოკიდებული. ისინი ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში ბჭეებს ან ცალ-ცალკე დაასახელებდნენ, ანდა ერთობლივ ამოირჩევდნენ. ბჭეები უმთავრესად სამოქალაქო საქმეებს არჩევდნენ, მთაში კი მძიმე სისხლისსამართლებრივ საქმეებსაც. საქმის გარჩევისას ისინი ჩვეულებითი სამართლით ხელმძღვანელობდნენ. სასამართლო პროცესი საჯაროდ მიმდინარეობდა, გადაწყვეტილებათა უმეტესობა წერილობით არ ფორმდებოდა. რაკი ბჭეები მოდავეთა სურვილით იყვნენ არჩეული, მათი გადაწყვეტილება მხარეებს უყოყმანოდ უნდა აღესრულებინათ. სადავო საქმის ამ წესით გარჩევას ზოგჯერ „ყაბულობით სამართალს“ უწოდებდნენ; გადაწყვეტილება ჩვეულებრივ საბოლოო იყო და გასაჩივრებას არ ექვემდებარებოდა. VIII—XVIII საუკუნეებში ტერმინები „მსაჯული“, „ბჭე“ და „მოსამართლე“ ერთნაირი შინაარსით იხმარებოდა, მნიშვნელობა არ ჰქონდა იმას, ვინ არჩევდა საქმეს — მოდავეთა მიერ ამორჩეული პირი თუ მოხელე მოსამართლე. XVIII საუკუნიდან კი ქართლ-კახეთში „ბჭე“ მხოლოდ ჩვეულებითი სამართლის მიხედვით მხარეთა მიერ ამორჩეული მოსამართლის აღმნიშვნელი ტერმინია. ქართლ-კახეთისაგან განსხვავებით, იმერეთის სამეფოში ბჭე ეწოდებოდა საქმის გამრჩევ ყოველ პირს, მხარეთა სურვილით ამორჩეულს თუ მოსამართლეობის ფუნქციის მქონე სპეციალურ მოხელეს და თვით მეფესაც კი.</div>

Cqwito